CRYPTORCHIDIE (BINNENBAL) 

Dit alles is nog eens goed te lezen op Diergeneeskundig Centrum Groningen.

Wat is Cryptorchidie bij de hond?

Cryptorchidie is de aandoening waarbij één of beide testikels van de reu niet indalen tot in het scrotum (balzak). Andere benamingen zijn een niet-ingedaalde testikel of een binnen bal. Wanneer de testikel niet voldoende ingedaald blijft deze óf in het lieskanaal óf in de buik achter, dit heet respectievelijk een inguinale en een abdominale binnen bal. In ongeveer 85-90% is er één testikel niet ingedaald, in de overige 10-15% zijn beide testikels niet in het scrotum aanwezig.

Wanneer spreken we van een binnen bal?

Testikels worden vlak bij de nieren gevormd en dalen door de buik en het lieskanaal af naar het scrotum. Normaal zijn de beide testikels vrij snel na de geboorte van de pup in het zakje voelbaar (binnen 8 weken leeftijd). Wanneer er bij de pup op 6 maanden leeftijd één of beide testikels niet in het scrotum aanwezig zijn spreken we van Cryptorchidie.

Hoe vaak komt Cryptorchidie voor?

Cryptorchidie komt voor bij ongeveer 1.5% van de reuenpopulatie, maar dit varieert sterk per ras.

Wat is de oorzaak van het niet-indalen van de testikels?

Het niet indalen van testikels heeft een erfelijke achtergrond. Hoewel we bij ieder ras binnenballen tegen komen, zijn er een aantal rassen waar het veel frequenter voorkomt: de boxer, de chihuahua, de mini poedel en de York shire terriër. Daarnaast wordt het binnen een ras in bepaalde bloedlijnen vaker gezien dan in andere. Omdat cryptorchidie een belangrijke erfelijke basis heeft en zowel de reu als de teef drager kan zijn van deze afwijking, is het belangrijk om niet te fokken met cryptorche dieren of vrouwelijke nestgenoten.

Wat zijn de symptomen van Cryptorchidie?

Bij het overgrote deel van de Cryptorche reuen geeft de binnen bal geen klachten. Bij de eerste vaccinaties zal de dierenarts controleren of de testikels zijn ingedaald. Wanneer dit niet zo is zal de dierenarts adviseren om niet te fokken met de reu. In een zeer zeldzaam geval kan de niet-ingedaalde testikel die in de buik zit een torsie (draaiing) van de zaadstreng doormaken waardoor de hond acuut ziek wordt met ernstige koliek pijnen.

Wat zijn de gevolgen van de Cryptorchidie?

• Niet ingedaalde testikels zijn over het algemeen minder goed ontwikkeld en kleiner dan ingedaalde testikels (zie foto). De temperatuur in het scrotum is lager dan in het lieskanaal of de buik wat essentieel is voor een goede sperma productie waardoor niet-ingedaalde testikels meestal steriel zijn. Wanneer een reu beide testikels niet ingedaald heeft is de kans groot dat hij geen nakomelingen zal krijgen (dit is overigens ook niet aan te raden gezien het erfelijke karakter van Cryptorchidie).
  

Linkse normaal ingedaalde testikel, Rechts de bal uit de buik.

• De niet-ingedaalde testikels maken wel testosteron, het mannelijk geslachtshormoon. Door de hogere temperatuur produceren ze soms zelfs meer testosteron waardoor hyper seksueel gedrag kan optreden.
  
  
  
• Het ontstaan van een testikeltorsie treedt soms op bij testikels die nog in de buik zitten. Hierbij tordeert de zaadstreng met ernstige koliek pijnen en shock tot gevolg. Meer dan 30% van de testikel torsie,s vindt plaats bij Cryptorche testikels.
  

• Ook in een niet-ingedaalde testikel kan een tumor ontstaan

                                                 Grote testikel tumor van een niet-ingedaalde testikel in de buik van een hond. 

TESTIKELPROBLEMEN

Anatomie en functie van de normale testikels

De testikels (testes of teelballen) van de reu zitten in de balzak (scrotum) en bevinden zich tussen de achterpoten van de hond waarbij het scrotum meestal dicht tegen het lichaam aan hangt. De vorm, plaats en grootte van de balzak verschilt per hondenras. De testikel bestaat uit een aantal onderdelen die ieder hun eigen functie hebben.

De spermacellen worden in de zaadblaasjes van de testikel (A) geproduceerd. De spermacellen worden vervolgens naar de bijbal (B) getransporteerd waar ze rijpen en opgeslagen worden. De zaadcellen worden via de zaadleider (C) vervoerd en de bloedvoorziening vindt plaats via de Plexus Pampiniformis, een kluwen van bloedvaten (D) die naast de zaadleider loopt. De testikels liggen buiten het lichaam van de hond omdat hier de temperatuur enkele graden lager is hetgeen vereist is voor een normale productie van spermacellen. De teelballen produceren ook allerlei hormonen die belangrijk zijn voor de ontwikkeling en rijping van de zaadcellen en voor het mannelijk gedrag. De Leydig-cellen (ontdekt door de Duitse anatoom Franz von Leydig in 1850) produceren het mannelijke hormoon testosteron en de Sertoli-cellen (ontdekt door de Italiaanse arts Enrico Sertoli in 1865) begeleiden de rijping van de zaadcellen. Beide celtypen worden gestimuleerd door de hormonen FSH en LH uit de hersenen.

De beide testikels worden dicht bij de nieren gevormd en dalen in naar het scrotum. Wanneer één of beide testikels op zes maanden leeftijd nog niet is ingedaald spreken we van een binnen bal of Cryptorchidie. De niet-ingedaalde testikel kan in het lieskanaal (in guinaal) of in de buik (abdominaal) achtergebleven zijn.

Afwijkingen aan de testikels

Er kunnen zich een aantal afwijkingen van de testikels voordoen:

• Cryptorchidie: Het niet indalen van één of beide testikels. De niet ingedaalde testikels kunnen in de buik of in de lies aanwezig zijn. Ze zijn over het algemeen steriel wat betekent dat ze geen fertiele zaadcellen produceren, maar geven wel het mannelijk hormoon testosteron af.
  
  

Lees meer over Cryptorchidie...

• Orchitis/Epididymitis: Ontstekingen van de teelbal zelf (Orchitis) of van de bijbal (Epididymitis) kunnen acuut optreden (door bijvoorbeeld trauma) of een meer chronisch verloop hebben. In de acute fase is de scrotum gezwollen, warm en pijnlijk en zijn de honden vaak echt ziek, in de chronische gevallen wordt de testikel vaak kleiner en zachter en zijn de klachten minimaal. Naast trauma en auto-immune processen is de oorzaak vaak van infectieuze aard (virussen en bacteriën). De behandeling bestaat uit het toedienen van antibiotica en pijnstillers, soms is het echter noodzakelijk om tot castratie over te gaan.

• Torsie van de testis: Wanneer de testikel om zijn as draait spreken we van een testikeltorsie. Een draaiing van een testikel komt vaker voor bij niet-ingedaalde testikels dan bij normaal ingedaalde en is een echt spoedgeval! Omdat er wel bloed naar de testikel toe gaat (sterke slagaders) en het bloed niet meer terug kan (minder sterke aders) zal de testikel opzwellen van het opgehoopte bloed en zal de testikel groter worden. De symptomen bij een torsie zijn intense buikpijn en er kan shock optreden met een verhoogde hart slag, bleke slijmvliezen, braken en een zwakke pols. Castratie is de beste therapie en het liefst zo snel mogelijk. Het terugdraaien van de torsie is door het snelle ontstaan van uitgebreide schade weinig succesvol. Bij fok reuen wordt nog wel eens besloten alleen de getorpedeerde bal te verwijderen mits deze wel in het scrotum aanwezig is. Reuen met een binnen bal moeten namelijk uitgesloten worden van de fokkerij omdat het niet-indalen van testikels een erfelijke achtergrond heeft.

Lees meer over castratie van de reu...
 

• tumoren van de teelballen: we kennen drie typen tumoren van de teelballen die geclassificeerd worden naar de cellen van waaruit de tumor is ontstaan. Ook komen er gemengde tumoren voor bestaande uit verschillende tumortypen.

                                                                                            Flinke Testikel Tumor

  1. Sertoli-cel tumor

Ongeveer 8% van de testikeltumoren behoort tot dit type. De Sertoli-cel tumor gaat uit van de Sertoli-cellen die in de wand van de zaadbuisjes liggen. Normaliter zorgen deze cellen voor de voeding en rijping van de spermacellen en maken onder andere oestrogene hormonen. De Sertoli-cel tumor komt voornamelijk voor bij oudere reuen (> 10 jaar). Ongeveer 15% van de Sertoli-cel tumoren is kwaadaardig en daarvan zaait ongeveer 5% uit. De testikel is vaak groter en harder dan de andere testikel die vaak juist kleiner en zachter kan worden. Naast dit verschil in grootte en consistentie treedt bij ongeveer 20% van de dieren het feminisatie-syndroom op ten gevolge van de verhoogde productie van oestrogenen:

- verlies van libido
- aantrekkelijk worden voor andere reuen
- geen interesse meer in loopse teefjes
- vergroting van de tepel

- ontwikkeling van melkklieren

- Bloedarmoede

                                                                              Buik van een reu met feminisatie verschijnselen:

A: Penis
B: Navelbreuk (toeval)
C: Vergrote tepels die melk geven

Na verwijdering van de tumor zullen deze feminisatie-verschijnselen verdwijnen, maar wanneer dit na ongeveer een maand nog niet gebeurd is of wanneer de verschijnselen terugkomen kan dit een aanwijzing zijn voor het voorkomen van uitzaaiingen. In sommige gevallen gaat een Sertoli-cel tumor gepaard met kaalheid en toegenomen pigmentatie van de huid. De therapie bestaat uit het verwijderen van de testikels en de prognose is over het algemeen goed. In geval van uitzaaiingen is de prognose uiteraard minder goed en kan eventueel gekozen worden voor chemotherapie.                                                                                       

                                                                                                                                                        De zaadleider (C) en de bloedvaten (D) zijn zichtbaar

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

                           Foto,s van Storm zijn Testikels en een beschrijving van wat er tijdens de operatie is gedaan.

                                                                                                         Hier een foto van overduidelijke Cryptorchidie bij Storm

Hier een foto van het verwijderen van de binnen bal in de buik van Storm.